UN usvojio novu kartu svijeta: SAD protiv, Srbija među šest suzdržanih zemalja

4 Septembra, 2026 riki 0 Comments

Opća skupština Ujedinjenih nacija izglasala je rezoluciju “Correct the Map”, kojom se podržava uvođenje nove službene karte svijeta radi ravnopravnijeg i tačnijeg prikaza stvarne površine država i kontinenata. Prijedlog Afričke unije i Bahama dobio je podršku 164 države članice, dok su Sjedinjene Američke Države bile jedine protiv. Suzdržano je bilo šest zemalja: Estonija, Gruzija, Litvanija, Moldavija, Srbija i Ukrajina.
Nova karta trebala bi ispraviti višestoljetne vizuelne nesrazmjere nastale korištenjem Mercatorove projekcije iz 1569. godine. Iako izuzetno praktična za pomorsku navigaciju, Mercatorova karta drastično uvećava teritorije udaljenije od ekvatora, dok umanjuje one u tropskim krajevima. Zbog toga Grenland na njoj izgleda velika kao čitava Afrika, iako je afrička masa u stvarnosti oko 14 puta veća i po površini odgovara Demokratskoj Republici Kongo. Kritičari odavno upozoravaju da ovakav prikaz neopravdano vizuelno naglašava Evropu i Sjevernu Ameriku na štetu Afrike, Latinske Amerike i južne Azije, oblikujući tako i globalne percepcije o ekonomskom i geopolitičkom značaju regija.
Kao rješenje i standard predlaže se projekcija Equal Earth, kreirana 2018. godine, koja vjerno prikazuje odnose površina — na njoj je Afrika prikazana u svojoj stvarnoj veličini, Brazil dobija znatno veći vizuelni prostor, dok su Evropa i Grenland smanjeni na realne dimenzije. U dokumentu UN-a ova promjena opisuje se kao “čin kognitivne pravde i moralne reparacije”.
Inicijativa je rezultat višemjesečne diplomatske kampanje Afričke unije, koja je kartografski standard Equal Earth usvojila ranije ove godine, nakon čega je Togo u njeno ime pokrenuo proceduru u UN-u. Amma Twum-Amoah iz Afričke unije poručila je tom prilikom:

“Afrika, nekada umanjivana na kartama, sada insistira na tome da bude prikazana u svojoj stvarnoj veličini, geografski, historijski, moralno, kulturno, ekonomski, diplomatski i globalno.”

Ovu odluku već slijede i pojedine evropske zemlje. Francuski ministar vanjskih poslova Jean-Noël Barrot potvrdio je prelazak na kartografske prikaze s tačnim odnosom površina, naglasivši:
“Sjedinjene Američke Države, Rusija i Kina imaju nerazmjernu vizuelnu istaknutost u odnosu na Afriku, Latinsku Ameriku ili jugoistočnu Aziju.”
“Iskrivljenja s vremenom postaju dio percepcije te je došlo vrijeme da budu ispravljena.”

Pored obrazovnih i državnih institucija, poziv za prilagođavanje upućen je i vodećim tehnološkim kompanijama poput Googlea, čiji se servis Google Maps i dalje oslanja na varijantu Mercatorove projekcije. Karta Equal Earth nudi i alternativne prikaze, poput onih s fokusom na Okeaniju, što direktno rješava i pritužbe zemalja poput Novog Zelanda, koji je zbog svog rubnog položaja na Mercatorovoj karti često ostajao potpuno izostavljen iz globalnih prikaza.